İslami
Bazı Kavramlar
Farz, Haram, Mekruh, Mendub,
Mübah, Müfsid, Müstehab, Sünnet, Vacip
Farz :
Yapılması kat'i dlillerle sabit olan ilahi emirlerdir. Farzı terketmek
haramdır. İşlenmesinde sevap, özürsüz terkedilmesinde Allah'ın azabı
vardır.
İkiye ayrılır.
- Farz-ı Ayın : Her
mükellefin kendisinin
yapması gereken, bir başkasının yapmasıyla ödenmeyen farzdır. Beş vakit
namaz, oruç, zekat gibi.
- Farz-ı Kifaye :
Mükelleflerden bazılarının
yapmasıyla diğer müslümanlardan düşen farzdır. Cenaze namazı gibi. Bir
kişide kılmış olsa farz yerine gelir. Kılınmazsa orada bulunan bütün
müslümanlar
günaha girmiş olur.
Haram:
Yapılması kat-i delillerle yasak edimiş işlerdir.Yapanlar
ahirette
cezasını çeker, inanmayanlarda dinden çıkar. Adam öldürmek gibi.
Mekruh :
Yapılmaması delil-i zanni ile istenen işlerdir. iki kısma
ayrılır.
- Tahrimen Mekruh : Hiçbir
özürü olmadan
ikindi namazını geciktirip gün batarken kılmak gibi.
- Tenzihen Mekruh : Sağ
elle sümkürmek
gibi
Mendub :
Sevilen, yapılması uygun olan, işlenmesi teşvik edilen iş. Dinen
yapılması
iyi sayılmakla birlikte yapılmamasında sakınca olmayan ve Resulullah
(s.a.v)'ın
bazan yapıp, bazan terkettiği işler. Güzel bir iş sayıldığı için
mendubu
işleyen sevap alır, terkeden ceza görmez. Bu değerlendirme Hanefi
mezhebine
göredir. Sünnet ve müstehab terimlerinide içine alır.
Mübah :
Yapılmasında sevap olmadığı gibi, terkinde de günah olmayan
işlerdir. Yemek,
içmek, oturmak, kalkmak gibi.
Müfsid :
Başlanmış bir ibadeti bozan iştir. Namazda gülmek, konuşmak;
oruçlu iken
bilerek yemek, içmek gibi.
Müstehab:
İşlenmesinde sevap olan, terkinde günah olmayan ibadetlerdir. Nafile
namaz
kılmak ve nafile oruç tutmak.
Sünnet : Peygamberimizin
farz ve vacip olmayarak yaptığı ve bize emrettiği ibadetlerdir.
Beş vakit namazda kılınan sünnetler, Teravih Namazı, ezan ve kamet
gibi.
Sünnet
ikiye ayrılır.
- Sünnet-i Müekkede :
Peygamberimizin
çok sık devam edip pek az terk ettiği ibadetlerdir. Sabah namazının
farzından
önce, öğlenin farzından önce ve sonra kılınan sünnetler gibi.
- Sünnet-i Gayri Müekkede :
Peygamberimizin
zaman zaman yapıp zaman zaman bıraktığı ibadetlerdir. İkindi ve
Yatsının
ilk sünnetleri gibi.
Vacip :
Yapılması zanni deli ile sabit olan hükümlerdir. Vitir ve
bayram
namazı gibi.
Ana
Sayfa